AI Geliştirme Araçları Rehberi — Atlas

KAZANIM Bu dersin sonunda: terminal ajanı ile IDE ajanı arasındaki farkı bilir, Claude Code / Antigravity / Cursor arasında bilinçli seçim yapar ve iki aracı aynı projede disiplinle birlikte çalıştırabilirsin.

Bu dosyanın rolü: DERİNLİK — ai-urun-haritasindaki "kod/ürün geliştirme" kapısının arkası. Beceri (tarif/denetim/devir) çekirdek derslerde; çoklu-beyin disiplini ders 4.8'de.

📅 Son tarama: 9 Temmuz 2026. Bu bir Atlas dokümanıdır: araç dünyası aylık değişir; altı aydan eskiyse sondaki güncelleme istemiyle tazele.

---

Bölüm 1 · Terminal ajanı mı, IDE ajanı mı?

AI'a kod yaptırmanın iki ana çalışma biçimi var — fark araçta değil, çalışma deneyiminde:

Kod bilmeyen için dürüst öneri: İkisi rakip değil, iki ayrı oda. Bu programın referansı terminal ajanı (Claude Code) — çünkü mezun profilimiz yönetici: tarif eder, teslim alır, otomatikleştirir. IDE ajanı, "yapılanı gözünle görmek" istediğin işlerde mükemmel tamamlayıcıdır. Yaygın desen: terminalde yaptır, IDE'de gözle — ikisi aynı repoda sorunsuz yaşar (Bölüm 4).

Bölüm 2 · Araç profilleri

Claude Code (Anthropic) — bu programın referans aracı

• Nedir: Terminalde çalışan ajanlı kod aracı; dosya okur/yazar, komut çalıştırır, ürünü uçtan uca kurar. Beyni: Claude ailesi.
• Kurulum: Tek komut (npm install -g @anthropic-ai/claude-code) → claude yaz → hesapla giriş. Terminal el kitabındaki alfabe yeter.
• Fiyat: Claude aboneliğine dahil — Pro $20/ay (bireysel seanslara yeter) · Max $100-200/ay (tam-gün ajan işi). API ile kullandıkça-öde de mümkün.
• Güçlü: Otonom uzun işler, filo/otomasyon, skill/hook/MCP ekosistemi, kod kalitesinde lider modeller. Zayıf: Kodu "ekranda izleme" deneyimi yok; terminal alışkanlığı ister.

Google Antigravity — ajan-öncelikli IDE (+ CLI ailesi)

• Nedir: Google'ın ajanik geliştirme ortamı (Kasım 2025; 2.0 sürümü Mayıs 2026, I/O'da). İki yüzü var: Editor view (VS Code benzeri editör + ajan paneli) ve Manager view (Agent Manager: birden çok ajanı paralel yöneten kontrol merkezi). Ajanlar editöre, terminale ve entegre tarayıcıya erişir; işlerini "Artifacts" (görev listesi, test çıktısı, tarayıcı kaydı) olarak belgeler — denetlenebilirlik için tasarlanmış.
• Beyinleri: Çoklu model — Gemini ailesi (3.1 Pro, 3 Flash, 3.5 Flash) + Claude modelleri (Sonnet/Opus seçenekleri) + açık GPT-OSS. Yani Antigravity kendi başına bir "beyin" değil, beyin ÇALIŞTIRAN bir atölye (wrapper piramidi — llm-haritasi).
• "3 CLI" bilmecesi: Google'ın üç ayrı terminal aracı var/vardı: ① Gemini CLI — açık kaynak öncü; Haziran 2026'da bireysel kullanıcılar için emekli edildi. ② Antigravity CLI (agy) — onun yerini alan yeni araç: arka plan ajan iş akışları; skill/hook/subagent kavramlarını destekler (evet, Claude Code'dakilerle aynı kavramlar). ③ Jules Tools (jules) — Google'ın asenkron kodlama ajanı Jules'un terminal yüzü: görevi verirsin, bulutta çalışır, dönüp teslim alırsın.
• Kurulum: antigravity.google → indir (Win/macOS/Linux) → Google hesabıyla gir → otonomi profili seç (başlangıç için "Review-driven development" — her adım onaylı; bizim izin felsefemizle 3.6 birebir) → projeni aç → köke AGENTS.md koy.
• Fiyat: Kendisi ücretsiz (public preview) ama kota "yapılan iş" bazlı: ücretsiz katman haftalık limit; Google AI Pro ($19.99) / Ultra aboneleri yüksek limit.
• Güçlü: Paralel ajan orkestrasyonu görsel, entegre tarayıcıyla canlı önizleme+test, Artifacts'la şeffaf iş kaydı, ücretsiz başlangıç. Zayıf: Genç ürün (hızlı değişiyor), kota öngörüsü zor, otomasyon/cron tarafı terminal ajanı kadar olgun değil.
• ⚠️ Gerçek vaka: Bu programın sözlüğünü Antigravity yeniden yapılandırdı — iş iyiydi ama devir denetimi 3 kayıp kavram + kırık linkler + commit'lenmemiş iş yakaladı. Araç suçlu değil; devir disiplini (4.8) atlanmıştı. Hangi aracı kullanırsan kullan, o ders geçerli.

Cursor — AI-yerlisi kod editörü

• Nedir: VS Code'un AI-öncelikli çatalı; satır-içi otomatik tamamlama (Cursor Tab) alanının en iyisi kabul edilir. 2026'da Cloud Agents (bulut VM'lerinde paralel ajanlar) ve Automations (olay-tetikli ajanlar) eklendi; iOS uygulaması bile var.
• Beyinleri: Çoklu model — Claude, GPT, Gemini, DeepSeek, Grok + kendi modelleri.
• Kurulum: cursor.com → indir → VS Code ayarların/eklentilerin otomatik taşınır → giriş → proje aç.
• Fiyat: Hobby ücretsiz · Pro $20/ay · Pro+ $60 · Ultra $200 (kredi havuzu bazlı — yoğun kullanımda aşım maliyeti şikayeti yaygın).
• Güçlü: İnteraktif hız (yazarken tamamlar), görsel diff, model özgürlüğü. Zayıf: Topluluk gözlemi: aynı Claude modeli Cursor içinden, native Claude Code'daki kadar güçlü sonuç vermeyebiliyor (araç katmanı bağlamı kısıyor); kredi ekonomisi öngörülmez olabiliyor.

Kısa profiller

• GitHub Copilot: Editör içi yardımcı + ajan; GitHub'a derin entegre (issue ata → PR açar). Haziran 2026'da kullanım-bazlı krediye geçti (Free / Pro $10 / Pro+ $39 / Max $100). Zaten kod yazan geliştiricinin aracı; bu programın kitlesi için başlangıç noktası değil.
• Devin Desktop (eski Windsurf): Cognition satın aldı; Haziran 2026'da "Devin Desktop" oldu — varsayılan görünüm artık çoklu-ajan komuta merkezi. İlginç özelliği: açık ACP protokolüyle Claude, Codex, Gemini ajanlarını aynı editörde birinci-sınıf çalıştırması (~$15/ay). Çoklu-beyin meraklısına deneme alanı.

Bölüm 3 · Ortak anayasa: AGENTS.md standardı

Çoklu araç dünyasının en önemli altyapı haberi: AGENTS.md artık fiilî standart — Linux Foundation çatısında, 60.000+ repo kullanıyor ve 30'dan fazla ajan native okuyor: Claude Code, Antigravity, Cursor, Copilot, Devin, Jules... Pratik kural:

• Ortak kurallar → AGENTS.md (hangi araç girerse girsin okusun: proje tarifi, komutlar, yasaklar, konvansiyonlar)
• Araca özel ayrıntı → aracın kendi dosyası (CLAUDE.md Claude Code için daha zengin kalır)
• İkisi çelişmesin: CLAUDE.md "ayrıntı katmanı", AGENTS.md "anayasa" (bu repo tam böyle kurulu)

Bonus: Antigravity, Anthropic'in Agent Skills standardını da benimsedi — Claude Code için yazdığın skill'ler Antigravity'de değişiklik olmadan çalışıyor. Araçlar ayrışırken standartlar birleşiyor; anayasanı standarda yazarsan araç değiştirmek ucuzlar.

Bölüm 4 · Birlikte kullanım: aynı projede iki araç

Ders 4.8 disiplini verdi (düzenler, devir ritüeli, devir denetimi); burası araç pratiği:

"Sandviç" iş akışı (topluluğun da keşfettiği desen):

1) Claude Code: repoyu tara, teknik plan çıkar        → plan.md + commit
2) Antigravity Manager: planı paralel ajanlarla uygula → entegre tarayıcıda önizle → commit
3) Claude Code: devir denetimi + review + test         → GEÇTİ/KALDI raporu

Kurulum kontrol listesi:

1. Anayasa: Köke AGENTS.md (ortak kurallar) + CLAUDE.md (Claude ayrıntısı) — iki araç da oturum başında okur.
2. Devir hep commit sınırında: Araç değiştirmeden önce commit + durum-fotoğrafı notu (hızlı kart). Bizim vakada atlanan adım tam buydu.
3. Aynı anda aynı dosyalarda İKİ ARAÇ ÇALIŞTIRMA — 4.1'in çakışma kuralı araçlar arası da geçerli; bölge ayır ya da sırayla çalış.
4. Devir denetimi zorunlu: Araç değişiminden sonra 4.8'deki 5 maddelik kontrol (envanter/link/konvansiyon/commit/dış yüzey).
5. Alternatif pratik: Claude Code'u Antigravity'nin terminal panelinde çalıştırmak — iki ajan tek pencerede, göz IDE'de, güç terminalde.

Denetim penceresi

Kırmızı bayraklar: hangi aracın hangi işi yaptığı commit'lerden okunamıyor · bir araç anayasada olmayan kendi konvansiyonunu icat etti · kota/kredi faturası sürpriz yaptı (araçların "kredi" ekonomileri farklı — ayda bir kullanım panellerine bak). Kontrol istemi (hangi araçta olursan ol): "Bu projede son 10 commit'i listele: her birinde ne değişti ve mesaj yapılanı doğru anlatıyor mu?"

Mini egzersiz (SANDBOX)

Üret: Antigravity'yi (ücretsiz) kur, sandbox projesini aç, AGENTS.md'yi okut ve küçük bir görsel değişiklik yaptır — entegre tarayıcıda önizle. Denetle: Claude Code'a dön, 4.8 devir denetimini koştur. İki aracın aynı anayasaya nasıl uyduğunu (ya da uymadığını) kendi gözünle gör.

Kontrol soruları

(1) Terminal ajanı hangi üç alanda IDE ajanından üstündür? (2) Antigravity'nin "3 CLI"ı nedir, hangisi emekli oldu? (3) AGENTS.md ile CLAUDE.md'nin iş bölümü nedir? (4) Sandviç iş akışının üç dilimi nedir ve devirler nerede olur?

Mentor istemi

AI Maestro "AI Geliştirme Araçları" rehberinin hocası ol. Önce terminal-ajanı/IDE-ajanı
farkını atölye/yönetici-masası metaforuyla anlat. Sonra bana 5 iş senaryosu ver; her
birine araç (Claude Code / Antigravity / Cursor) seçeyim, değerlendir. Sonunda 4
kontrol sorusunu sor.

🔄 Güncelleme istemi (bu rehber bayatlarsa)

ai-araclari.md rehberini web'den tarayarak güncelle: Claude Code / Antigravity /
Cursor / Copilot / Devin'in güncel sürüm, özellik ve fiyatlarını resmî kaynaklardan
doğrula; değişenleri listele, dosyayı güncelle ve "Son tarama" tarihini yenile.
Doğrulayamadığını değiştirme.

---

Bu rehber nerede derinleşiyor? (sarmal harita)

• Çoklu-beyin disiplini (devir ritüeli, düzenler) → ders 4.8
• Terminal okuryazarlığı → terminal.md; izin/otonomi felsefesi → 3.6
• Araçların çalıştırdığı beyinler (modeller, fiyatlar, güçler) → llm-haritasi.md
• Skill/hook/MCP kavramları (araçların ortaklaştığı standartlar) → Seviye 3

Kaynaklar (9 Tem 2026 taraması): Google I/O 2026 duyuruları · Gemini CLI → Antigravity CLI geçişi · Jules Tools · Copilot kredi modeli · Devin Desktop SSS · AGENTS.md · Cursor changelog · Claude Code planları